آفتاب سوختگی چیست؟ و راه درمان آن چگونه است؟

آفتاب سوختگی پاسخ پوست به اشعه ی ماورابنفش خورشید(UV) است. این اشعه می تواند حتی در روزهای ابری و سرد هم به پوست آسیب برساند و همچنین بازتاب این اشعه از سطوحی مانند ساختمان ها، برف یا شن می تواند باعث آفتاب سوختگی گردد. آفتاب سوختگی در دراز مدت باعث چروک شدن و پیری پوست، و ایجاد انواع سرطان های پوست از قبیل ملانوما می شود، بنابراین پیشگیری از آن بسیار مهم بوده و مناسب تر از درمان است.

برای پیشگیری از آفتاب سوختگی موارد زیر را رعایت کنید:

  • محافظت فیزیکی از پوست از قبیل کلاه برای پوشاندن سرو گردن و صورت ولباس های آستین بلند و …
  • ترکیبات ضد آفتاب با فاکتور محافظت از آفتاب(SPF) 30 و بالاتر از آن (۲۰ دقیقه قبل از خروج از منزل استفاده و هر ۲ ساعت تمدید شود)
  • قرارگرفتن در سایه
  • استفاده از عینک آفتابی با پوشانندگی زیاد

 

علایم آفتاب سوختگی شامل:

  • تغییر رنگ در پوست (صورتی، قرمز یا بنفش)
  • احساس گرمی در لمس پوست
  • درد یا خارش
  • تورم پوست
  • تاول های حاوی مایع که ممکن است خارش داشته باشد یا بترکد
  • تاول های تخریب شده که پوست زیر آنها دردناک و حساس است

تغییر رنگ حدود ۲ تا ۶ ساعت بعد از تماس با آفتاب شروع شده و این تغییرات بسته به شدت تا ۷۲ ساعت بعد ادامه می یابد.

آقایان بیشتر از خانم ها مستعد سوختگی هستند که این به دلیل مدت زمان طولانی تری است که در ساعات تابش مستقیم آفتاب خارج از منزل صرف می کنند و به میزان کمتری از ترکیبات ضد آفتاب استفاده می کنند.

در اثر تماس با اشعه ی ماورابنفش، تولید ملانین (رنگدانه ی موجود در لایه سطحی پوست) افزایش یافته و پوست تیره تر و به اصطلاح برنزه می شود. برنزه شدن نشانه ی این است که پوست با اشعه ی ماورابنفش آسیب دیده است. برنزه شدن بدون سوختگی هم باعث آسیب پوست، پیری پوست و سرطان خواهد شد. با هر بار قرار گرفتن در معرض اشعه ماورابنفش خورشید یا سولاریوم ریسک ایجاد سرطان پوست بالاتر خواهد رفت. دستگاه سولاریوم پوست را بدون ایجاد سوختگی برنزه می کند اما اشعه ی این دستگاه همان UV است و با آسیب به ژن های درون سلول های پوستی می تواند موجب سرطان گردد.

مصرف ضد آفتاب با درجه محافظت(SPF) بالای ٬۳۰ افراد را در معرض کمبود ویتامین D قرار نمی دهد و ویتامین D مورد نیاز بدن با تماس روزانه و معمول با آفتاب تولید شده و نیازی به گذراندن زمان طولانی تر در آفتاب به منظور بالاتربردن سطح ویتامین D وجود ندارد.

درمان آفتاب سوختگی:

برای رفع آسیب های ناشی از آفتاب سوختگی زمان لازم است. کارهای جانبی برای کمک به بدن در جبران این عوارض شامل موارد زیر است:

  • مصرف مقدار فراوان آب و مایعات برای جبران از دست دادن آب
  • استفاده از کمپرس سرد وشستن ناحیه با آب خنک
  • خودداری از مصرف صابون که می تواند باعث تحریک پوست شود
  • مشاوره با پزشک
  • استفاده از ترکیبات دارویی با فرم اسپری (بدون نیاز به مالش) که نسبت به فرم کرمی ارجحیت دارد
  • دستکاری نکردن تاول های ایجاد شده، پانسمان نواحی تاولی و خارش دار جهت کاهش احتمال عفونت
  • استفاده از مرطوب کننده در صورتیکه پوست دردناک نباشد باعث جبران رطوبت در لایه های زیرین پوست می شود. با وجود این، این کار مانع از پوسته ریزی نخواهد شد. از مصرف روغن و کره روی این نواحی خودداری کنید.
  • در صورت درد شدید از مسکن های ملایم (با مشورت پزشک یا داروساز ) استفاده نمایید
  • تا زمان بهبود کامل از اشعه خورشید دوری نمایید
  • در زمان پوسته ریزی از کندن پوسته ها خودداری کنید. هیچ محلول یا دارویی نمی تواند مانع پوسته ریزی بافت مرده بعد از سوختگی گردد

در صورت بروز علایم زیر حتما به پزشک مراجعه کنید

  • آفتاب سوختگی شدید همراه با سطح تاولی وسیع و درد
  • آفتاب سوختگی در سطح وسیعی از پوست
  • سردرد
  • تهوع و استفراغ
  • تب
  • گیجی و تغییر وضعیت هشیاری

 

تهیه کننده : خانم دکتر شهرزاد تقوی